Industrielint Vaartsche Rijn: bedrijvigheid in Nederland ontstond vooral aan de waterwegen, voor de aan- en afvoer van goederen en bezoekers. Aan de oudste waterwegen zijn de oudste bedrijven te vinden. In Utrecht is dat aan bijvoorbeeld de Vaartsche Rijn. Zij werd bekend om de vestigingen van tegelfabrieken en andere bouwmaterialen.

Vaartsche Rijn met Trip, watertoren Heuveloord, Pastoe en Giel & Co

Vaartsche Rijn met Trip, watertoren Heuveloord, Pastoe en Giel & Co

Het Vaartsche Rijngebied is een industrielint uit de 19e eeuw, waar vooral de bouwmaterialen-, tegel-, steen- en pannenbakkerijen floreerden. Toch vestigden zich er in de loop der decennia veel andere industrietakken, profiterend van de ligging aan een belangrijke aan- en afvoerweg: het water. Voorbeelden daarvan zijn de meubelfabriek Pastoe en de draadindustrie Neerlandia.

De ooit zo dominante tegel-, steen- en pannenbakkerij is op maar weinig locaties herkenbaar. Er staat nog een klein bedrijfsgebouw van de voormalige steenbakkerij en bouwmaterialenhandel Erven Trip & Co.. Trip zat al veel langer op dit terrein als transportbedrijf: vervoer per schip vanuit Duitsland en België van natuursteen, kalksteen en steenkool. Ook werden de klanten per schip bediend. Op het terrein stonden tras- en kalkmolens. De loods was bedoeld voor cementopslag. Watertoren ‘De Helling’ op Heuveloord staat er al sinds 1906.

Het gebouw dat wij kennen als UMS-Pastoe is begonnen in een oude fabriekshal van faience- en tegelfabriek ‘Holland’. De meubelfabriek UMS-Pastoe zat er van 1918 tot 2015 en breidde het flink uit. Ook het fouragebedrijf Giel & Co had haar vestiging op Rotsoord. Direct daarnaast is machinefabriek ‘De Klop’ gesloopt, maar voor herbouw zijn grote delen in opslag gegaan. De machinefabriek heeft maar kort bestaan, het gebouw met terrein werd ook een voederfabriek. Eerst was het De Adelaar en later werd het bekend als Vicona. Herbouw wordt verwacht als dit terrein tot ontwikkeling komt.

Aan de Jutfaseweg aan het kanaal staat de voormalige tegelfabriek Ravesteyn, tegeltableaus in de gevel herinneren aan haar bestaan, evenals de steenbakkerswoningen in een kort dwarssteegje. Op de punt waar de Vaartsche Rijn en het Merwedekanaal samen komen staat een clustertje aan industrieel erfgoed. De kapokfabriek Ubico (voor o.a. matrassen), stoomblekerij Hoeksema en een voormalige scheepswerf. Draadindustrie Neerlandia en steenbakkerij De Liesbosch, ofwel de restanten ervan, staan verderop richting Nieuwegein.

Er is in de loop van de jaren het nodige gebouwd, gesloopt en aangepast in dit industriële lint langs de Vaartsche Rijn. Er is nog voldoende aanwezig om dit erfgoed als kanaal gebonden ensemble te bewaren.

Datering 19e en 20e eeuw
Adres Jutfaseweg, Rotsoord, Heuveloord te Utrecht
Soort industriële omgeving en gebouwen van cultuurhistorische waarde
Trefwoord aan water verbonden bebouwing en regio overschrijdende bedrijvigheid
Delen:Share on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageShare on Google+Email this to someone
Tagged on: