De Buitenwegse en Westbroekse molen en de schutsluizen in de Nedereindsevaart hebben allen met waterbeheersing te maken. In Oud-Zuilen is dit mooie ensemble bewaard gebleven. Het ligt als verstilde tijd in het landschap. In 2015 is de Buitenwegse molen door een brand getroffen. Er zijn voldoende delen over om de molen in oude glorie te herstellen.

Oud Zuilen Stichtse Vecht Nedereindsevaart schutsluizen - Buitenwegse en Westbroekse molen

Oud Zuilen Nedereindsevaart met de Westbroekse molen, schutsluizen en de Buitenwegse molen

De Buitenwegse molen is als wipmolen van 1830 tot 1972 in bedrijf geweest voor de bemaling van polder Buitenweg. Tussen 1931 en 1972 was dat als reservemolen. De molen uit 1830 is maalvaardig. In 1931 werd het scheprad vervangen door een open schroefpomp. In 1972 droeg het waterschap Buitenweg de molen over aan de Stichting De Utrechtse Molens, ze wordt beheerd door het Utrechts Landschap.

De Westbroekse is als poldermolen voor waterschap Westbroek in 1753 begonnen en tot op heden reservegemaal. Het is een achtkantige bovenkruier. Na de oorlog werd de molen voorzien van een dieselgemaal dat met horten en stoten zijn werk deed. In 1913 werd een hulpgemaal met een Kromhout dieselmotor in een nieuw gebouwtje geplaatst. In 1971 kwam een nieuw elektrisch gemaal in gebruik. In 1983 is het scheprad vervangen door een vijzel met een bijzondere aandrijving. Door de vrijwillig molenaars is het interieur in 2003 gerestaureerd. Ook deze achtkante molen uit 1753 is maalvaardig. De molen wordt als reserve ingezet voor het bemalen van de polder Westbroek. De bedienende molenaar doet dit op vrijwillige basis. Beide molens zijn Rijksmonument.

De volgende video van de molens is met een drone gemaakt door Van Engelenburg uit Maarssen:

De Nedereindsevaart was niet alleen belangrijk voor de afvoer van het water naar de Vecht, het had een belangrijke scheepvaartfunctie. Bij de vervening van het achterliggende gebied werd de turf over het kanaal afgevoerd, later waren het boeren die per boot naar hun land konden. De sluis bij de molens houdt het verschil tussen het polderniveau en de Vecht op peil. Het sluizencomplex had ook een aandeel in de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de uit de vorige eeuw stammende verdedigingslinie van ons land die zich uitstrekt van Noord- tot Zuid-Utrecht. Het is met de wegenaanleg en de nieuwe woonwijken niet meer voor te stellen dat de Nedereindsevaart in een kaarsrechte lijn door Westbroek heen liep. De huidige schutsluis stamt uit het begin van de 20e eeuw en is recent opgeknapt.

In het voorjaar van 2016 werd de Buitenwegse molen door brand getroffen. De molens zijn in beheer bij het Utrechts Landschap. In het Limburgse Afferden wordt de molen met alle nog bruikbare en te herstellen planken en balken weer gerestaureerd. Zo blijft dit hout ook na bijna 200 jaar nog dienst doen. In 2018 staat de molen er weer.

Datering 1830, 1753 en 20e eeuw
Adres Nedereindsevaart, 3611AV Oud Zuilen, gemeente Stichtse Vecht
Soort omgeving met objecten/gebouwen van cultuurhistorische waarde
Trefwoord lokale waterbeheersing
Delen:Share on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageShare on Google+Email this to someone
Tagged on: