Met de komst van stoom kwamen er wasserijen: eenvoudige bewegingsarmen roerden door de wastobben. Ze werden aangedreven met gasmotoren op gas uit de gasfabriek of stoommachines die via hun ketelhuis niet alleen het bewegingswerk bedienden, maar ook voor het hete water zorgden. Dat paste helemaal in de tijd van de 19-de eeuw: industrialisatie, toenemende hygiëne en groeiende welvaart. In 1914 waren in de stad Utrecht al veertig machinaal aangedreven was- en bleekinrichtingen te vinden.

De Aurora Wasscherij Spierenburg op de Koningsweg circa 1930

Wasscherij Spierenburg ‘Aurora’ op de Koningsweg circa 1930

We kunnen ons de tijd zonder wasmachine en voor velen een wasdroger niet meer voorstellen. Toch gingen velen tot in de jaren 1960 op maandagochtend gebukt over de wastobbe of het lavet met de was in de weer. In elke wijk waren waterverkopers voor heet water te vinden. Ook besteedden vele huishoudens de was uit aan wasvrouwen en blekerijen.

De familie Spierenburg begon in 1856 op Lauwerecht en verhuisde in 1870 naar de Koningsweg met haar Stoom Wasch- en Strijkinrichting. Het ging allemaal nog eenvoudig in een houten schuur achter een kleine woning. Achter het pand liep indertijd een watersloot (de Oude Wulverbroekwetering kwam verderop uit in de Kromme Rijn), die was handig als afvoer van het waswater. In 1903 vond de grote uitbreiding plaats: achter het woonhuis verrees een moderne wasserij met waslokaal, strijkkamer, droogzolders, ketelhuis en wagenhuis. In 1920 werd de schoorsteen tot 26 meter hoogte vernieuwd, achter het ketelhuis is een restant bewaard gebleven. Het zijn de panden op bijgaande foto. W. Spierenburg had zijn stoomwasserij en strijkinrichting inmiddels van de naam “Aurora” voorzien.

Aurora breidde in de jaren 1970 uit met een moderner gebouw voor de wasserij op het terrein van de buurman. In 2006 is Aurora overgenomen door Lips Textiel Service, waarna in 2008 de vestiging in Utrecht werd gesloten. De gebouwen kwamen leeg te staan, waaronder het gave complex van meer dan een eeuw oud. Met actieve bemiddeling door de gemeente is naar een nieuwe bestemming gezocht. In 2010 heeft de Stichting Studentenhuisvesting (SSH) de panden Koningsweg 104-108 aangekocht. Het is in 2013 als industrieel erfgoed tot een gemeentelijk monument benoemd. De nevenstaande moderne wasserij is gesloopt en vervangen door een studentenhuis. De oude wasserij is verbouwd tot woningen en kamers voor studenten. Op 18 maart 2014 was het zover: 63 studentenkamers en 6 starterswoningen werden opgeleverd aan de SSH.Utrecht vm wasserij Aurora

Datering 1870, 1903, 2013
Adres Koningsweg 108, 3582 GL Utrecht
Soort van oorsprong aan water verbonden regionale industrie
Trefwoord lokale bedrijvigheid
Tagged on: