De waag voor de tabakshandel in Amerongen kreeg het in de Franse periode (1801-1813) weer druk. Het heeft er speciale Napoleonsschuur aan overgehouden. De tabaksteelt bloeide op in deze tijd waarin de handel over zee stil viel. Diverse tabaksschuren in Amerongen, maar ook Elst en Rhenen, getuigen van deze agrarische bloeiperiode.

Amerongen Burgemeester VD Boschstraat - Napoleonsschuur

De handel in tabak vanaf de boer ging per 100 pond. Alleen met goed wegen kon het gewicht bepaald worden en het moest betrouwbaar gebeuren. Het wegen werd al vroeg gereguleerd, niet alleen omdat het betrouwbaarder was, maar ook om accijnzen te heffen. De tabaksplanters moesten voor het wegen naar de waag. Rhenen en Amerongen bezaten elk een gemeentelijk waaggebouw voor het wegen onder toezicht van de waagmeester.

De Amerongse waag bevond zich sinds 1806 in de schuur, die in opdracht van Koning Lodewijk Napoleon is gebouwd voor het bewaren van geleverde tabak en inkwartiering van Franse troepen. Later is de schuur, in bezit van de tabakshandel Versteegh, gebruikt om de tabak klaar te maken voor verzending. De verpakking van de tabak waren pakken van biezen. Er ging zo’n vijftig kilo in een pak, die na vulling werden dichtgenaaid. Het vervoer van de tabak vond eind 19e eeuw plaats door de tram, met behulp van een speciaal voor de schuur aangelegd wissel met zijspoortje. De geparkeerde wagon kon na het laden aangekoppeld worden.

De schuur is al voor 1940 overbodig geworden. In de decennia daarna verviel ze. Eigenaresse mevrouw Versteegh gebruikte ze maar beperkt voor privéopslag. Voor haar meer gebruikte opslag had zij in 1940 aan de overzijde van de straat een tabaksschuur laten herplaatsen. In die schuur is nu het tabaksmuseum gevestigd.

Na aankoop door de gemeente is de Napoleonschuur in 1983 gerestaureerd en in gebruik geweest als bibliotheek. Het gebouw is beschermd als Rijksmonument. De Napoleonsschuur is nu naast de herinnering aan tabaksteelt en -handel een ‘broedplaats van cultuur’ met mogelijkheden voor gebruik door de Amerongse gemeenschap. Het tabaksmuseum is te vinden aan de overzijde van de straat.

Datering 1806
Adres Burgemeester Jhr. H. van den Boschstraat 44, 3958 CD Amerongen, gemeente Utrechtse Heuvelrug
Soort gebouw van cultuurhistorische waarde
Trefwoord lokale agro-industrie