In de jaren 1920 is Jan Jozef Beugels met een machinefabriek in Utrecht begonnen. Hij verwerft een terrein aan de 2e Daalsedijk in de gemeente Zuilen. Na 1954 wordt dit grondgebied deel van de stad Utrecht en wordt dit stukje straat in de wijk Zuilen de Fortlaan. Naast de machinefabriek verrijzen een wasserij en een scheepswerf. De gemeente ‘gedoogde’ het bestaan van deze kleine industrie. Voor de machinefabriek komt daaraan nu een eind.

Fortlaan Utrecht machinefabriek Jos. Beugels - Gerard van Vliet 2

Fortlaan Utrecht vm machinefabriek Jos. Beugels in mei 2016

Beugels heeft het vak van zijn familie geleerd. De familie heeft zich gespecialiseerd in het maken van bijzondere machines: machines die spaken en spaaknippels voor fietsen maken. Diverse soorten machines, waarvan de nieuwste generaties hoge aantallen produceerden, werden in eigen beheer ontwikkeld en aan diverse klanten verkocht. De bedrijfsbrochure is Engelstalig. De klanten waren vooral in het buitenland te vinden: Engeland, Duitsland, Indië, Amerika etc. De fabriek maakte de machines volledig zelf, een ontwerpafdeling, in een eigen gieterij, met een mallenmakerij, op kotter- en draaibanken. De orders voor spaken- of nippelmachines konden de jaarproductie echter niet vullen, tussendoor werd ander aangenomen werk uitgevoerd. Dat lukte niet meer in de crisisjaren 1930,  Beugels moest de gebouwen verkopen, maar kon wel blijven huren.

Machinefabriek Beugels - brochure

De fabriek bestond aanvankelijk uit een eenvoudige loods, muren met grote stalen ramen en een houten dak met pannen. Alleen haar grote ramen laten zien dat het geen boerderij was. In de fabriek was ook ruimte voor een kantoor, opslagzolder en mallenkamer. Naast de fabriek staat nog steeds de fabrikantenwoning. Voor de aan- en afvoer van zware machinedelen is scheepsvervoer beschikbaar, de fabriek ligt aan de Vecht. De fabriek is een keer verlengd. Naast de fabriek werd een timmerwerkplaats geplaatst voor het maken van de mallen. In 1957 is zoon en opvolger van de fabriek Hendrik Beugels overleden. Zijn vrouw heeft de fabriek voortgezet tot 1964. Een houten opslagloods is er nog bijgebouwd in die tijd. De familie kon geen overname kandidaat vinden. De gehele fabrieksinhoud is via een veiling verkocht.

Voor het gebouwencomplex was wel belangstelling. Gerard van Vliet is werktuigbouwkundige en ging het huren. Zijn specialiteit lag op een ander terrein. Voor scheepswerven en machinefabrieken van over de gehele wereld werd hij specialist in het fabriceren van tandwielkasten om reddingsboten veilig te kunnen afzetten (winches). Voor het samenstellen van de tandwielkasten en vooral het maken van de tandwielen had hij eigen machines in huis. Ook in zijn fabriek werden de mallen en het gietwerk zelf uitgevoerd. Zijn zoon volgde hem op en legde zich toe op het fabriceren van tandwielen. In het gebouw hebben golfplaten de pannen vervangen, met doorzichtige platen kwam er veel licht binnen. Op het terrein gingen containers en tijdelijke bebouwing het ruimtegebrek oplossen.

De gemeente Utrecht is al jaren eigenaar van het terrein met de opstallen. De stedenbouwkundige scheiding in stadswijken tussen wonen, werken en recreatie is dominant in haar plannen. Voor investeringen in een bedrijf is toekomstzekerheid van groot belang. Van Vliet had die zekerheid niet, hij werd eerder ‘gedoogd’. Het bedrijf is enkele jaren geleden voor een groot deel verplaatst naar Ammerstol. Ze hield deze locatie nog aan. Het onderhoud is inmiddels vele jaren mondjesmaat gedaan. Het gebouw is daarmee tot het einde van haar levensduur gekomen. Voor de diversiteit van het stedelijk beeld is de fabriek geen kans meer, de verwaarloosde staat maakt het pleiten voor hergebruik een zinloze actie (?). De panden zijn in oktober 2016 volledig gesloopt.

Fortlaan Utrecht machinefabriek Jos. Beugels - Gerard van Vliet 1

Fortlaan Utrecht vm machinefabriek Jos. Beugels in mei 2016

Het beleid lijkt wel dat Utrecht geen economische basis ziet voor kleinschalige industrie en de voorwaarden die voor haar aantrekkelijk zijn. Gaat het economische voorkeursbeleid van Utrecht uitsluitend uit naar grootschalige hoogwaardige arbeid?

Fortlaan Utrecht machinefabriek Jos. Beugels - Gerard van Vliet 3

Fortlaan Utrecht vm machinefabriek Jos. Beugels in mei 2016

Tagged on: