Utrecht stond bekend om haar hoogwaardige faience- en tegelfabrieken. Baksteen- en dakpanfabrieken waren er ook. Tegels werden muursteentjes genoemd. Deze muursteentjes werden voor decoratieve doeleinden gebruikt. Van tegel- en faiencefabriek Ravesteyn-Westraven is het gebouw uit 1904 bewaard gebleven.

Utrecht Jutfaseweg - tegelfabriek Westraven - Ravesteyn

Utrecht Jutfaseweg – het gebouw van tegelfabriek Westraven voorheen Ravesteyn

Al ver voor de 19e eeuw zijn langs de Vaartsche Rijn bedrijven voor het maken van stenen, dakpannen en muursteentjes gevestigd. In de loop van de 19e eeuw nam de vraag naar deze producten enorm toe. In 1836 richtten de gebroeders Ravesteyn aan de Vaartsche Rijn een fabriek op voor dakpannen en vloertegels. In 1844 vroegen Huibert en Hendrik Ravesteyn vergunning voor het maken van witte muursteentjes en werd in hun fabriek de Nijverheid een schilderslokaal gevestigd. Al in 1857 verpakte de fabriek haar tegels in kisten voor de export naar Nederlands-Indië. Het meenemen van bakstenen en tegels was gebruikelijk: met deze ballast lag het schip stabieler op de golven.

Rond 1900 werkten er ongeveer tachtig mensen bij Ravesteyn. De in 1895 aangetrokken geldschieter Frederik des Tombe nam het bedrijf in 1906 helemaal over. Het pand aan de Jutfaseweg brandde in 1904 af en werd toen herbouwd. Dat pand staat er nog steeds. De gevel is voorzien van twee fraaie tegeltableaus. In 1907 had de fabriek een capaciteit van 2,5 miljoen tegels.

Utrecht vm tegelfabriek Westraven ca 1915

Tegelfabriek Westraven ca 1915

In 1917, tijdens de Eerste Wereldoorlog, kwam het bedrijf in zwaar weer terecht, want door grondstoffengebrek en wegvallende export naar Engeland lag de productie stil. De fabriek is geliquideerd, maar bedrijfsleider Jan van Luyn ging met een klein aantal medewerkers door onder de naam N.V. Faience- en Tegelfabriek Westraven v/h gebroeders Ravesteyn. Met de faience techniek wordt klei met kalk of mergel gemengd. Dat is bedoeld om het op het wittere Chinees porselein te laten lijken. In 1920 verhuisde de fabriek naar de Helling in Utrecht.

In 1963 is Westraven overgenomen door de N.V. Koninklijke Delftsch Aardewerkfabriek “De Porceleyne Fles”. In 1987 sloot tegelfabriek Westraven als dochterbedrijf haar deuren, waardoor er een einde kwam aan de grofkeramische bedrijvigheid langs de Vaartsche Rijn. Het gebouw aan de Helling is gesloopt, waarvan overigens in 2017 pas de laatste restanten.

Datering 1904
Adres Jutfaseweg 178, 3522 HP Utrecht
Soort industrieel gebouw van cultuurhistorische waarde
Trefwoord aan water verbonden en centraal in het land gelegen bedrijvigheid

De tegeltableaus in de gevel Jutfaseweg zijn goed bewaard gebleven:

Tagged on: