Van steenfabriek IJsseloord is nog een steenovenschuur bewaard gebleven. Het behoort tot de laatste restanten van de industrie in Willeskop. In de 19e en 20e eeuw waren langs de Hollandsche IJssel meer fabrieken te vinden.

Montfoort steenovenschuur IJsseloord te WilleskopIn de 19e en 20e eeuw werden er vier steenfabrieken gebouwd in Willeskop. In 1864 is de fabriek IJsseloord opgericht door B.J.A. van Limbeek. In 1866 verhuurde hij de steenplaats met de daarop staande twee onafgebouwde (!) ovens, loodsen, woonhuizen, gereedschappen, rietmatten met bijbehorende grond van ongeveer 3.80 hectare aan Dirk van Frankenhuijsen voor 500 gulden per jaar. Frankenhuijsen was een bekende Montfoortse steenfabrikant met zijn steenfabriek ‘de Nijverheid’. Het werd hem toegestaan om de bij de steenplaats behorende grond af te graven. Tot het fabriekseigendom behoorden tien arbeiderswoningen en een omstreeks 1865 gebouwde bazenwoning annex koetshuis. Enkele jaren later echter verkocht Frankenhuijsen deze locatie.

De steenovenschuur is gerealiseerd in de periode Koolemans Beijnen. De “K’ en “B” staan nog op de windvanen van de schuur. Zij hadden sinds 1867 de fabriek in eigendom. In 1875 mechaniseerde het bedrijf door het plaatsen van een ‘locomobile’, een mobiele stoommachine. De stoommachine dreef een steenpers aan en werd veelal gebruikt bij het vermengen van de klei. Koolemans Beijnen presenteerde zijn fabriek ‘IJsseloord’ vooral als een rijnsteenfabriek (het formaat van de steen wordt rijnsteen genoemd). De productie lag boven de 3 miljoen stuks. Er werkten rond 1875 ongeveer 40 mannelijke werklieden, waarvan 8 buiten de fabriek.

Dat Koolemans Beijnen en Frankenhuijsen met hun beider fabrieken stevige concurrenten waren, bewijzen onderstaande facturen uit 1888 resp. 1889. In deze opeenvolgende jaren leverden ze rijnsteen straatklinkers aan de gemeente Middelburg.

In de 20e eeuw vond een nieuwe stoommachine onderdak in de fabriek IJsseloord. Er waren in die periode 36 arbeiders werkzaam. In 1927 is de fabriek stopgezet in een periode dat de rijnsteenindustrie grote moeilijkheden ondervond. Het kleinere formaat rijnsteen legde het af tegenover het formaat waalsteen, dat veel gebruikt wordt voor bestratingen. De fabriek is in 1944 gesloopt, de steenovenschuur staat er nog. In deze bijzonder hoge en open schuur werden elk jaar grote bouwwerken van gedroogde stenen gestapeld met de brandstof om de oven te laten werken, waarschijnlijk turf. Het geheel werd afgedekt met een dikke laag aarde en voorzien van afsluitbare luchtkanalen. Vervolgens werd de oven aangestoken en bleef lang branden, voortdurend getemperd door de luchtgaten te openen of te sluiten. De temperaturen werden hoog genoeg om de stenen te bakken. Nadat de brandstof was opgebrand, koelde het geheel af. Vervolgens konden de gebakken stenen naar het sorteerveld vervoerd worden war ze gesorteerd werden op hardheid, kleur en maatvoering. Dit type fabriek raakte verouderd, de modernere kamerovens en vervolgens de ringovens maakten min of meer continue productie mogelijk. De bewaard gebleven schuur is uniek in haar soort.

Slechts de bazenwoning en een steenovenschuur uit ongeveer 1905 van fabriek ‘IJsseloord’ bestaan nog en herinneren aan een ooit rond Montfoort bloeiende bedrijfstak. In uitbreidingsplannen van een lokale ondernemer is in 2012 de afspraak gemaakt dat hij de loods restaureerd.

Datering 1866 en 1905
Adres Willeskop 90, 3417 ME Willeskop, gemeente Montfoort
Soort industriële omgeving en gebouwen met cultuurhistorische waarde
Trefwoord aan water verbonden regionale bedrijvigheid

1888 Willeskop Steenfabriek IJsseloord verkoop straatstenen factuur

1889 Montfoort Steenfabriek Nijverheid verkoop straatstenen factuur

Delen:Share on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageShare on Google+Email this to someone
Tagged on: