Menig machinefabriek heeft in Utrecht gestaan. Van de familie Smulders stonden er twee in de stad. Van de machinefabrieken in Utrecht komt Jaffa nog regelmatig in het nieuws: als de pompen van stoomgemaal Wouda aanslaan.

Tegeltableau op villa Jaffa – 50 jaar machinefabriek Louis Smulders

In 1872 nam de familie Smulders uit Tilburg de Utrechtse IJzergieterij van de firma Van den Wall Bake aan de Croeselaan over. Louis Smulders kwam later naar Utrecht en sloot zich bij het familiebedrijf van zijn broers aan. Als 12-jarige is hij al in de smidse in Tilburg begonnen, daar ontwikkelde hij naast vakbekwaamheid ook ondernemingsgeest. In 1880 besloot hij samen met zijn broer Frans een eigen fabriek te beginnen. Aan de Leidseweg vestigden zij de Utrechtse Machinefabriek Louis Smulders en Compagnie. Ondanks een meerderheidsaandeel verliet hij dit bedrijf na 10 jaar. Met zijn zoons begon hij op de hoek Vleutenseweg/Groeneweg zijn geheel eigen bedrijf en noemde het om naamsverwarring te voorkomen naar het landgoed aan dit terrein: Jaffa.

Voormalig kantoor Jaffa, later Stork Bepak, in 2012 aan de Groeneweg

De fabriek werd zowel qua omvang als qua productenpakket en exportpositie een belangrijk bedrijf voor Utrecht. De fabricage van machines was de basis. Alles wat de markt vroeg werd gemaakt. Alle orders waren unieke leveringen. Met de toepassing van nieuwe technieken lukte het de fabriek enkele malen om als eerste een product in de markt te zetten. Afnemers waren de gasfabrieken, de eerste melkfabrieken, pompen voor de waterschappen en polderbeheerders. Het gemaal Wouda in Lemmer is het grootste in zijn soort werkende gemaal, de pompen zijn geleverd in 1920.

In 1925 terrein machinefabriek Louis Smulders HUA76133

Veel werd geëxporteerd naar Zuid Afrika en Nederlands Indië. Specialisatie vond geleidelijk aan plaats. De ondernemer Smulders was heerser in zijn bedrijf. De vakbonden werden buiten de deur gehouden. In 1938 kwam hij te overlijden. Zijn zoons Henri en Jan volgden hem op.

Eind 1951 is Jaffa overgenomen door Koninklijke Machinefabriek Gebr. Stork & Co. Stork-Jaffa bleef als zelfstandige productie-eenheid aan de Groeneweg in Utrecht. Binnen Stork vonden in 1975 allerlei hergroeperingen plaats, wat onder meer leidde tot de vorming van een nieuwe werkmaatschappij Stork-Bepak (= Bottling and Packaging systems). De productielocatie met kantoor aan de Groeneweg ging in 1977 op in Stork Bepak en werd daarvan de centrale vestiging. In die tijd had Stork-Jaffa het moeilijk. In 1998 verplaatste de productie naar Raamsdonksveer. In 2002 sneuvelde het kantoor Utrecht door samenvoeging met de vestiging van Stork in Amsterdam.

Firma Louis Smulders & Co, Jaffa Utrecht in 1916-1918 het interieur met pomp voor het Wouda gemaal te Lemmer HUA57533

Op het terrein verrees de woonwijk Jaffa, het kantoor aan de Groeneweg is nu onderdeel van een bedrijfsverzamelcomplex.

Datering 1918
Adres Vleutenseweg 382-386, 3532 HW Utrecht
Soort vm industriële omgeving en gebouw van cultuurhistorische waarde
Trefwoord aan water verbonden en centraal in het land gelegen bedrijvigheid

Transport af fabriek in 1917-1919; Firma Louis Smulders & Co Jaffa HUA57536

Tagged on: