Elk gemaal vertelt een verhaal over waterbeheersing en lokale polders. Gemaal Willeskop begon als stoomgemaal in 1882 voor het bemalen van de Willeskop Polder.

Willeskop 157 Oudewater - gemaal Willeskop

Willeskop Oudewater – het tot woonhuis omgebouwde gemaal Willeskop

Elke polder in de provincie Utrecht heeft een voorgeschiedenis van vervening of ontginning van moerasgebied. Door winning van de brandstof veen ontstond een lager gelegen terrein. Bij een gering hoogteverschil tussen dit verveende gebied en de afvoerende waterweg, in dit geval de Hollandsche IJssel, kon met windkracht de polder het grootste deel van het jaar drooggezet worden voor landbouw doeleinden. De Willeskop Polder ligt tussen de Hollandsche IJssel en de Lek en werd ontgonnen in de 12e en 13e eeuw. Een groot deel van het jaar waren de polders ontoegankelijk terrein: het stond onder water. In de 17e en 18e eeuw werden veel polders drooggelegd met windmolens, zij zorgden voor een langer seizoen voor benutting door boeren. Pas in de 19e eeuw kwamen er voldoende middelen om structurele maatregelen te nemen: met stoomgemalen kwam het gebied permanent droog te staan. De oudste boerderijnen langs de Bloklandse dijk stammen uit deze eeuw.

Het stoomgemaal verving in 1882 vier molens. Het gebouw heeft een neoclassicistische vormgeving naar ontwerp van J. Paul. Het gemaal is in 1920 voorzien van een ruwoliemotor en werd in 1941 volledig geëlektrificeerd.

De geschiedenis van vervanging van gemalen zou zich herhalen. Als onderdeel van de Ruilverkaveling Lopikerwaard, die in 1979 is vastgesteld, zijn 16 gemalen vervangen door 4 nieuwe gemalen. Gemaal Willeskop met drie anderen is vervangen door gemaal De Pleyt. Het gemaal van Willeskop is in 1986 buiten gebruik gesteld. In 1989 is dit gemaal door opdeling van de gemeente Willeskop aan het grondgebied van de gemeente Oudewater toegevallen. Het pand is particulier eigendom en omgebouwd voor bewoning.

Datering 1882
Adres Willeskop 157, Oudewater
Soort industrieel gebouw van cultuurhistorische waarde
Trefwoord lokale waterbeheersing
Tagged on: